نقش محبت در فرایند تعلیم و تربیت

محبت و مهرورزی یکی از نیازهای طبیعی و اساسی انسان است .کودک خردسال می خواهداو را درآغوش گرفته این سو و آنسو ببرند . وی مایل است با کسی بازی کند و کسی او را دوست  بدارد و با او حرف بزند . اینها همه احتیاجاتی است که باید ارضا شود .

مولوی شیوه مهرورزی و محبت را شیوه ای نافذ و ثمر بخش دانسته است که آدمی را از درون دگرگون می سازد و مربی با مهرورزی می تواند متربی را دلبسته خویش گرداند و زمینه تربیت پذیری او را هموار نماید و از این طریق اعتماد متربی را جلب کند تا او همه رازهای درون خود را با مربی باز گوید . مهرورزی آدمی را آماده می سازد که به تکالیف شاق تن در دهد .

اینک برخی از اشعار مولوی را در مورد محبت و مهرورزی در پی می آوریم :         

از محبت تلخها شیرین شود      از محبت مسها زرین شود 

از محبت دردها صافی شود       ازمحبت دردها شافی  شود                      

از محبت مرده زنده می کنند      از محبت شاه بنده می کنند   

این محبت هم نتیجه دانش است   کی گزافه برچنین تختی نشست    

مولوی تنها به نقش وثیق و عمیق محبت در دلبسته کردن دیگران و بنده نمودن آنان اکتفا نکرده بلکه رابطه متربی را با مربی رابطه جزء و کل دانسته است که با بریده شدن جزء از کل دیگر حیاتی برای جزء باقی نمی ماند :

گفت پیغمبر: شما را ای مهان     چون پدر هستم شفیق و مهربان

زان سبب که جمله اجزای مفید    جزو را از کل چرا برمی کنید        

جزو از کل فطع شد بیکار شد       عضو از تن قطع شد مردار شد

 کتاب آرای دانشمندان مسلمان در تعلیم و تربیت صفحه ۲۳۸